Главная » Статьи » Ногайские сказки

Коьк тоьбе
Бир хабарга коьре, аспаннан бир увыс топырак эм бир тамшы сув ерге туьседи. Бир увыс топырак, оьзи-оьзиннен тасып кетип, онъмаган уьйкен, курткашыктай ыспайы ети туьсли тоьбеге айланады. Бир тамшы туьскен ерден булак урып, коькпе-коьк туьсли сув шыгады. Сол булактынъ сувыннан оьзи-оьзиннен эки коьл болады.
Уллы шоьлде яшайтаган халк, карт койды сойып, канын ерге коьмип, тизлерине шоьгип, тоьбеден тилек тилеп баслайдылар. Халк тилек тилеген сайын, тоьбе коькке карап коьтерилетаган эди. Йылда бир кере емире ерге туьседи. Емире ерге туьскен мезгилде ети туьсли тоьбединъ басына аспаннан коьк боьри келип конады. Сол куьннен баслап коьк боьри халктынъ перистеси болады. Солай ок, ол халктынъ тилеклерин танъирге еткеретаган эди. Сол куьннен баслап, шоьлде кыр айванлар сансыз бола береди, коькте шоьл куслар коьбее береди, сол йылларда куслар бир якка да ушпайтаган эдилер, язда да, кыста да шоьлде туратаган эдилер. Тереклерде емислер япыраклардан да коьп эди, алты айда бир кере коьктен бийдай яватаган эди.
Халктынъ яшавы ийги болган сайын, халк эдапсыз бола береди. «Оьрленер оькимет, тутылса шоьл аьдет» депти атайлар. Куьннен-куьнге шоьл аьдети тутылмай баслайды. Халк оттан коьйлек кийип, питне юритип яшайды. Ялкувдан кусларды, эригуьвден кыр айванларды урадылар, танъирсиз аьдемдей болып, оларды кырадылар.
Тоьбединъ ети туьси куьннен-куьнге кемий берип, бир куьннинъ бир куьнинде йок болады. Аьдемлердинъ бир тилде турмаганлыгы, араларында тазалык болмаганы, коьк боьридинъ келмевлигине себеп болады. Сол куьннен халкымыз перистесиз яшайды, сол куьннен тоьбеге халк арасында Коьк-Тоьбе деп айтылып баслайды…

Источник: http://golos-stepi.ru/component/k2/item/363-yatlavymnyn-bardy-kujgen-syrasy
Категория: Ногайские сказки | Добавил: тоньюкукк (27 Декабря 2016)
Просмотров: 275
Всего комментариев: 0
avatar